Mediation in Milieu en Ruimtelijke Ordening op LinkedIn WelkomBlogContact Login

Mediator, het MER klopt niet!

Bij grote ingrepen in de leefomgeving is er een belangrijke rol voor wetenschappelijke onderbouwing. Hieruit moet duidelijk zijn wat de effecten zijn in de omgeving en voor de omwonenden. Ik merk vaak dat burgers het onderzoek niet vertrouwen en vele uren besteden om op internet publicaties van wetenschappers te verzamelen. Dan confronteren ze de overheid en initiatiefnemers met de conclusies: het officiële onderzoek is niet juist.

De overheid en intiatiefnemers zijn ervan overtuigd dat hun onderzoek klopt en worstelen met hun reactie. Om van de discussie af te zijn, wordt de informatie soms gebrandmerkt als “tegeninformatie uit een bevooroordeelde bron” en “niet van toepassing op het project”. Als de burgers aan de informatie vasthouden, wordt in bezwaarprocedures gezegd dat de publicaties “niet voldoende wetenschappelijk zijn onderbouwd” en “de conclusies niet worden gedeeld door erkende wetenschappelijke instituten in ons land”. Burgers ervaren deze benadering als neerbuigend. Ze hebben veel tijd gestopt in het zoekwerk en voelen zich niet serieus genomen. Het wantrouwen is bij de burgers toegenomen. De mediator krijgt van deze partij te horen dat het onderzoek niet klopt.

Gezondheidschade of niet?

Een goed voorbeeld is de discussie over langetermijneffecten van windturbines voor de gezondheid op grote afstand. De basis van het debat is een boek uit 2008, van een arts uit Amerika. Zij zegt aan te tonen dat windturbines gezondheidseffecten veroorzaken op grote afstand (meer dan 1000 meter). De oorzaak legt zij bij het niet-hoorbare laagfrequente geluid van windturbines (20 tot 200 Hz) en infrageluid ( 1-20 Hz). Op de websites van tegenstanders, zoals Actiegroep Tegenwind, worden deze en andere publicaties gebruikt om te eisen dat windturbines op meer dan 2000 meter afstand van woningen moeten staan. Op websites van voorstanders, zoals van Chris Westra Consulting, wordt benadrukt, dat uit andere wetenschappelijke publicaties blijkt dat er geen enkel empirisch bewijs is voor deze stelling.

Je kunt van burgers die zich zorgen maken over hun gezondheid, niet verwachten dat zij een keuze maken uit tegengestelde wetenschappelijke onderbouwingen.

Erken de zorgen, zoek de feiten

Ik blijf als mediator ver van de vraag wie gelijk heeft. Het lukt soms wel om procesmatig tot wederzijds vertrouwen te komen. Bij enkele mediations over windparken was de eerste stap dat de  initiatiefnemers erkenden dat er bij de omwonenden zorgen zijn over gezondheidseffecten op lange termijn. Vervolgens werd de informatie met elkaar gedeeld, waarop de onderbouwing van beide standpunten was gebaseerd. Ook werd, samen met de oveheid, geïnventariseerd welke andere bronnen er in de omgeving zijn, met onzekere langetermijneffecten. Gekeken werd naar andere geluidsbronnen, zoals snelwegen en viaducten, de uitstoot van ammoniak en fijnstof, en de aanwezigheid van zendmasten en hoogspanningsleidingen. Met dit overzicht kwam de discussie als het ware terug op aarde; er werd weer gesproken over het project, over de omgeving waarin men leeft en de onzekerheden die samengaan met de moderne maatschappij. De bewoners ervoeren dit proces als een erkenning van hun zorgen. Wantrouwen was overwonnen. Ook bleek het mogelijk om in de vaststellingsovereenkomst een protocol op te nemen over de manier waarop door de intitiatiefnemers  zou worden gereageerd, als er in de toekomst concrete gezondheidsvragen zouden komen.

 

Fon ten Thij

Zoeken


Categorie├źn

Abonneer via RSS